بتن سبک (بتن متخلخل)

 بتن سبک يا متخلخل در سال 1924 ميلادي براي اولين بار توسط يک آرشيتک ت سوئدي

ويا (YTONG) اختراع گرديد اين محلول هم اکنون در اروپا بتن سبک تحت نامهاي

عرضه مي شود و بعلت سبکي و استحکام داراي مقاومت بالا در برابر زلزله ( HEBLEX)

است در مو قعيت کنوني بتن سبک وهبلکس بهترين محصول براي ساخت ساختمانهاي

کوچک مسکوني ، تجاري و خدماتي و کشاورزي در مناطق زازله خير مي باشد.

هبلکس مخلوطي از سيليس و سيمان و آهک و پودر آلومينيم که در حرارت 200 در جه

سانتي گراد ساخته و با فشار 12 اتمسفر در اتوکلاوها پخ ته و به قطعاتي مناسب ساختماني

بريده مي شود.

روند توليد بتن سبک:

سيليس از مهمترين مواد اوليه کارخانجات توليد بناي سبک براي هبلکس از معادن داخل

کشور تهيه مي شود و آهک نيز به صورت فرآوري شده پخته به داخل کارخانه حمل مي

شود . در خط توليد بتن سبک يا هبل کس سه سيلوي نگهداري مواد اوليه وجود دارد که

1سيلوي سيليس 2 سيلوي سيمان 3 سيلوي آهک که مواد اوليه پس از از نگهداري بتدريج

وارد خط توليد مي گردد سيليس ،آهک و سيمان توسط الواتورهاي مخصوص از زير سطح

زير سيلوها وارد آنها شده و در مدت زماني مخصوص وارد خط توليد مي شود. در نخستين

مرحله از توليد بتن سبک مواد اوليه شامل سيليس و آب در آسياب شماره يک به صورت

دوغاب يا گل در آورده مي شود ود رآسياب شماره 2 مواد مورد مصرف سيليس و آهک به

صورت خشک پس از توزين مصرف مي شود ود واقعه دو آسياب در اين مرحله وجود دارد

.آسياب شماره يک يا آسياب مواد تر و آسياب شماره دو يا مواد خشک که پس از مخلوط

شدن و فرآوري مواد به محل قالب ريزي انتقال داده مي شود پيش از آن که مواد به قسمت

قالب ريزي انتقال يابد به دقت توزين شده و در ميکسرهاي مخصوص در مدت زمان لازم

مشخص مخلوط مي شوند در اين بخش سه س يلوي مواد اوليه وجود دارد که توزين مواد

اوليه ونهايي در آنها انجام مي شود هر سه نوع شامل آهک و سيمان و سيليس در اين وارد

آسيابهاي خشک و تر مي شوند مرحلهء بعدي کار قالب ريزي که مواد مخلوط شده در

داخل قالبهايي تقريبا 3 متر مکعب گنجايش دارند ريخته مي شوندمخلو طي متناسب از

سيليس و آهک و سيمان و آب که با شيوه اي هماهنگ در ميکسر ها عمل آوري

شده . نيمي از حجم قالبها را پر ميکنند. اين مواد پس از فعل انفعالات شيمياي ودر

زماني مشخص به صورت قالبهايمورد نظر در مي آيند اين در حدود 3,5 ساعت به درازا مي

انجامد اينکه به آن زمان رسيده است که قالبها را به خط ريختگري انتقال دهند اين قالبها

بوسيله ء شيلتر به خط ريختگري کارخانه برده شده تا اين مرحله از کار انجام شود . قالبهاي

توليد ي را با مازوت اندود مي کنند تا در مرحلهء ريختگري چسبندگي ايجاد نشود به دليل

فعل انفعالات شيميايي در مرحلهء قالب ريزي مواد اوليه حرارتي در حدود 70 درجه سانتي

گراد توليد مي کنند ميزان حرارت موجود و آمادگي قالبها براي خط برش توسط متخصصين

کارخانه اندازه گيري مي شود تا پس از اعلام آمادگي به خط برش انتقال داده شود بعلت

تغييراتي که مي تواند در مواد اوليه رخ ده د اين مواد پيش از ورود به خط توليد نيز بنا به

کيفيتي که قالبها دارند تحت آزمايش و کنترل کيفي قرار مي گيرند در اين بخش از کارخانه

سطح خارجي قالبها برداشته مي شود تا يک سطح هموار و مشخص از تمام قالبها نمايان

شود در اين قسمت بدنهء قالبها جدا شده واگنها جدا م ي شوندو آنها به بخش برش انتقال

داده مي شوند . در اين مرحله پس از قالبها ابتدا برشها ي عرضي از قالبها داده مي شود و

سپس برشهاي طولي داده مي شوند اندازهء برشهاي عرضي و طولي بستگ ي به بازار و

تقاضاي مشتريان دارد و اندازهء آنها تنظيم است پس از مرحلهء برش قالبها برروي واگنهاي

مخصوص قرار مي گيرند تا به بخش بعدي که مرحله ء پخت قالبهاست انتقال يابد قالبها ي

هبلکس در مرحله ء پخت وارد اتو کلاوها مي شوند و به مدت 13,5 ساعت در حرارت

200 درجه سانتي گراد و با فشار 12 اتمسفر پخته و عمل آورده مي شوند اکنون قالبها ي

بعد از 13,5 ساعت در تو کلاوها و پخت کامل به بخش بار انداز محصولات مي رود و

آمدهء تحويل مي شود و به تدريج وارد بازار مصرف مي گردد.

عمده خواص بتن سبک ( هبلکس ) به شرح ذيل است :

وزن مخصوص : هر متر مکعب حدود 600 کيلوگرم .

مقاومت فشاري : 30 تا 35 کيلوگرم بر سا نتيمتر مربع با امکان افزايش آن بر حساب نياز

مصرف کننده .

کار کردن با بتن سبک ( هبلکس ) بسيار آسان است ، مثلاً به راحتي مي توان آن را ار?ه

نموده يا ميخ در آن کوبيد و يا جاي پريز يا کانال عبور سيم برق و لوله آب را در آن به

وجود آورد . علاوه بر اين بتن سبک در مقابل آتش بسيار مقاوم است و کليه شرايط سلامت

محيط زيست را دارا مي باشد.

با توجه به آيين نامه جديد محاسبه ايمني ساختمان ها در برابر زلزله ، بکارگيري مصالح

سبک وزن راه حل مناسب و با صرفه در جهت افزايش ايمني ساختمان مي باشد و بلوك

هاي بتن سبک ( هبلکس ) تأمين کننده اين مزيت فنّي است .

يک متر مکعب بلوك هبلکس حدود 600 کيلوگرم وزن دارد که برابر 866 عدد آجر به وزن

1750 کيلوگرم مي باشد .

60 هبلکس مطابق با 46 عدد آجر است ، در *25* به عبارت ديگر يک عدد بلوك 20

حاليکه وزن آن برابر وزن 10 عدد آجر بوده و يک کارگر به راحتي مي تواند آنرا حمل

نمايد و سريعاً نيز نصب مي گردد .

در ضمن ملات مصرفي برابر 25 % ملات مورد نياز براي اجراي همان ديوار با آجر بوده و به

درصد سيمان کمتري نيز دز ملات نياز دارد . به عنوان مثال چنانچه براي اجراي يک ديوار با

آجر به يک صد کيلوگرم سيمان نياز باشد همان ديوار در صورت استفاده از بلوك هاي

هبلکس 15 کيلوگرم سيمان مصرف مي کند .

3 متر مکعبي بسته بندي / همچنين بار گيري و حمل بلوك هاي هبلکس که در قالب هاي 15

مي شوند با استفاده از جرثقيل فکي و تريلي کفي به راحتي و اقتصادي تر انجام ميگيرد .

28 متر مکعب را حمل مي نمايد . / يک تريلي 9 پالت بزرگ برابر 35

هبلکس = عايق گرما ، سرما ، صدا و مقاوم در برابر زلزله و ...

هبلکس = صرفه جويي در آهن يا آرماتور ، زمان اجرا ، ملات مصرفي ، دستمزد و

هبلکس = چسبندگي قابل توجه با ملات سيمان و ماسه و گچ و خاك به موجب

گواهي وزارت مسکن و شهر سازي .

مزاياي فنّي :

سبکي وزن باعث اقتصادي شدن ساختمان به جهت کم شدن مصرف مصالح سازه اي همانند

تيرآهن و بتن سنگين در اسکلت ساختمان مي شود .پايين بودن ضريب انتقال حرارت باعث

کم شدن حجم تاسيسات و کم شدن مصرف سوخت درساختمان مي شود

سبکي وزن کلي ساختمان باعث کم شدن ريسک خرابي ساختمان در اثر امواج

زلزله مي شود چرا که کمانش سازه اي دراثرارتعاشات در بارهاي جانبي با وزن

ساختمان نسبت مستقيم دارند . همچنين در اثر تخريب احتمالي ساختمان و کم شدن وزن

آوارفروريخته باعث کم شدن تلفات ميشود.

1 کاهش مي / 1 تا 4 / هزينه اجرا ( بنايي ) ساختمان به دليل بزرگي و سبکي ابعاد بلوکها 3

يابد.

هزينه مصرف مواد اوليه در ملات اتصال دهنده رديف بلوکها و ملات پلاستر اوليه و نهايي

ديوارها کاهش مي يابد.

عموما به دليل داشتن بافت متخلخل و توپر کارهايي مانند اره کردن ، ميخ کوبي ،شيارزني در

آنها به راحتي انجام مي شود.

مقاومت در برابر آتش ، يخ زدگي ، ديرپايي ، عا يق صدايي بتن هاي سبک در بين مصالح

ساختماني منحصربه فرد است.

مزاياي اجرائي :

با توجه به ابعاد و سبکي و راحتي نصب بلوك هاي هبلکس در همه ضخامت ها ، سرعت

اجرا ي هبلکس نسبت به ساير مصالح به 3 برابر بالغ مي گردد .

مزاياي اقتصادي :

پروژه هاي ساختماني با استفاده از بلوك هاي هبلکس با در نظر گرفتن سرعت اجرا ، به

دستمزد کمتري احتياج دارد و همچنين استفاده از هبلکس به سبب مصرف ملات کمتر و نيز

کاهش بارهاي وارده به سازه به دليل وزن کم ديوار ها که موجب کاهش ابعاد سازه مي شود

، صرفه جويي قابل ملاحظه اي را در هزينه مصالح مصرفي موجب مي گردد .

به علاوه در مقايسه ميان مصالح سنتي و هبلکس اقلام زير نيز ارقام توجه اي را تشکيل مي

دهند :

سرعت زياد آجر چيني با هبلکس ، سرعت زياد کارهاي تأسيساتي ، کاهش مقاطع

ساختماني به هنگام محاسبه و صرفه جويي قابل ملاحظه در سازه هاي فلزي و ب تني . به

علاوه استفاده از هبلکس موجب صرفه جويي چشمگيري در انرژي براي سرمايش و

گرمايش ساختمان بعد از احداث مي شود .همچنين ضايعات هبلکس کلّا به عنوان پوکه

مورد استفاده قرار مي گيرد در حاليکه ضايعات زياد آجر عملاً بلا استفاده مي ماند .

دستورات العمل اجرايي :

1 ) کادر اجرايي :

کارکردن با هبلکس نياز به تخصص خاصي ندارد با توج?ه به ابعاد و سهولت کار با هبلکس ،

سرعت اجرا نيز نسبت به آجر نيز نسبت به آجر سفال تا دو الي سه برابر افزايش مي يابد .

2 ) ملات مورد نياز :

همان ماسه و سيمان مي باشد و با توجه اينکه بلوك هاي هبلکس يک نوع بتن سبک مي

باشد و هم گوني کاملي با ملات ماسه سيمان دارد مي توان نسبت ترکيب را به پنج يا شش

به يک تبديل و در مصرف سيمان صرفه جويي بيشتري نمود ، در مواردي که تيغه بندي

هاي مورد اجرا با آب و رطوبت سر کاري نداشته باشند ( مثل ديوار اتاق خواب ، کار، ...)

مي توان از ملات گچ و خاك ( به لحاظ صرفه جويي اقتصادي ) نيز استفاده نمود .

3 ) جذب آب :

با توجه به ابعاد و متخلخل بودن بلوك هاي هبلکس ، نم و رطوبت توسط اين بلوك

ها منتقل نمي شود . در عين اين که اين بلوك ها نم و رطوبت را نسبت به مصالح

مشابه جذب مي کند ، لذا در زمان استفاده از اين بلوك بايد نکات زير را رعايت نمود

اولاً : قبل از اجرا بلوك ها بايد کاملاً خيس نمود .

ثانياً : ملات مصرفي را نيز بايد با رقّت بيشتري تهيه نمود .

ثالثاً : بعد از اجرا در صورت امکان به ديوارها آب داده شود .

4 ) اندود گچ و خاك :

با توج?ه به سطح صاف و صيقلي هبلکس نسبت به ساير مصالح در صورت اجراي ص حيح

ديوار ها به اندو دي بيش از 1 الي 2 سانتيمتر نياز نخواهد بود

( يعني در هر طرف نيم الي يک سانت ).