بتن سبک یا بتن متخلخل
این محصول جدید علاوه برآن که اس تحکام و پایداري لازم را دارد در مقابل هرگونه آسیب
وعوامل خارجی دار است و عایق مناسبی براي گرما و سرما و صدا ست و نسبت به مصالح
دیگر بسیار ارزان تر تهیه می گردد
.این امتیازات ویزه اي نسبت به دیگر مصالح دارد از جمله اینکه عایق مناسب حرارتی و
صداست در برابر فشار مقاوم است و با ابزار معمولی به آسانی بریده می شود و می توان آن
را تراشیده یا تغیرشکل داد
.بتن سبک یا متخلخل در سال
1924 میلادي براي اولین بار توسط یک آرشیتک ت سوئديویا
(YTONG) اختراع گردید این محلول هم اکنون در اروپا بتن سبک تحت نامهايعرضه می شود و بعلت سبکی و استحکام داراي مقاومت بالا در برابر زلزله
( HEBLEX)است در مو قعیت کنونی بتن سبک وهبلکس بهترین محصول براي ساخت ساختمانهاي
کوچک مسکونی ، تجاري و خدماتی و کشاورزي در مناطق زازله خیر می باشد
.هبلکس مخلوطی از سیلیس و سیمان و آهک و پودر آلومینیم که در حرارت
200 در جهسانتی گراد ساخته و با فشار
12 اتمسفر در اتوکلاوها پخ ته و به قطعاتی مناسب ساختمانیبریده می شود
.روند تولید بتن سبک
:سیلیس از مهمترین مواد اولیه کارخانجات تولید بناي سبک براي هبلکس از معادن داخل
کشور تهیه می شود و آهک نیز به صورت فرآوري شده پخته به داخل کارخانه حمل می
شود
. در خط تولید بتن سبک یا هبل کس سه سیلوي نگهداري مواد اولیه وجود دارد که1
سیلوي سیلیس 2 سیلوي سیمان 3 سیلوي آهک که مواد اولیه پس از از نگهداري بتدریجوارد خط تولید می گردد سیلیس ،آهک و سیمان توسط الواتورهاي مخصوص از زیر سطح
زیر سیلوها وارد آنها شده و در مدت زمانی مخصوص وارد خط تولید می شود
. در نخستینمرحله از تولید بتن سبک مواد اولیه شامل سیلیس و آب در آسیاب شماره یک به صورت
دوغاب یا گل در آورده می شود ود رآسیاب شماره
2 مواد مورد مصرف سیلیس و آهک بهصورت خشک پس از توزین مصرف می شود ود واقعه دو آسیاب در این مرحله وجود دارد
.
آسیاب شماره یک یا آسیاب مواد تر و آسیاب شماره دو یا مواد خشک که پس از مخلوطشدن و فرآوري مواد به محل قالب ریزي انتقال داده می شود پیش از آن که مواد به قسمت
قالب ریزي انتقال یابد به دقت توزین شده و در میکسرهاي مخصوص در مدت زمان لازم
مشخص مخلوط می شوند در این بخش سه س یلوي مواد اولیه وجود دارد که توزین مواد
اولیه ونهایی در آنها انجام می شود هر سه نوع شامل آهک و سیمان و سیلیس در این وارد
آسیابهاي خشک و تر می شوند مرحلهء بعدي کار قالب ریزي که مواد مخلوط شده در
داخل قالبهایی تقریبا
3 متر مکعب گنجایش دارند ریخته می شوندمخلو طی متناسب ازسیلیس و آهک و سیمان و آب که با شیوه اي هماهنگ در میکسر ها عمل آوري
شده
. نیمی از حجم قالبها را پر میکنند. این مواد پس از فعل انفعالات شیمیاي ودرزمانی مشخص به صورت قالبهایمورد نظر در می آیند این در حدود
3,5 ساعت به درازا میانجامد اینکه به آن زمان رسیده است که قالبها را به خط ریختگري انتقال دهند این قالبها
بوسیله ء شیلتر به خط ریختگري کارخانه برده شده تا این مرحله از کار انجام شود
. قالبهايتولید ي را با مازوت اندود می کنند تا در مرحلهء ریختگري چسبندگی ایجاد نشود به دلیل
فعل انفعالات شیمیایی در مرحلهء قالب ریزي مواد اولیه حرارتی در حدود
70 درجه سانتیگراد تولید می کنند میزان حرارت موجود و آمادگی قالبها براي خط برش توسط متخصصین
کارخانه اندازه گیري می شود تا پس از اعلام آمادگی به خط برش انتقال داده شود بعلت
تغییراتی که می تواند در مواد اولیه رخ ده د این مواد پیش از ورود به خط تولید نیز بنا به
کیفیتی که قالبها دارند تحت آزمایش و کنترل کیفی قرار می گیرند در این بخش از کارخانه
سطح خارجی قالبها برداشته می شود تا یک سطح هموار و مشخص از تمام قالبها نمایان
شود در این قسمت بدنهء قالبها جدا شده واگنها جدا م ی شوندو آنها به بخش برش انتقال
داده می شوند
. در این مرحله پس از قالبها ابتدا برشها ي عرضی از قالبها داده می شود وسپس برشهاي طولی داده می شوند اندازهء برشهاي عرضی و طولی بستگ ی به بازار و
تقاضاي مشتریان دارد و اندازهء آنها تنظیم است پس از مرحلهء برش قالبها برروي واگنهاي
مخصوص قرار می گیرند تا به بخش بعدي که مرحله ء پخت قالبهاست انتقال یابد قالبها ي
هبلکس در مرحله ء پخت وارد اتو کلاوها می شوند و به مدت
13,5 ساعت در حرارت200
درجه سانتی گراد و با فشار 12 اتمسفر پخته و عمل آورده می شوند اکنون قالبها يبعد از
13,5 ساعت در تو کلاوها و پخت کامل به بخش بار انداز محصولات می رود وآمدهء تحویل می شود و به تدریج وارد بازار مصرف می گردد
.عمده خواص بتن سبک
( هبلکس ) به شرح ذیل است :وزن مخصوص
: هر متر مکعب حدود 600 کیلوگرم .مقاومت فشاري
: 30 تا 35 کیلوگرم بر سا نتیمتر مربع با امکان افزایش آن بر حساب نیازمصرف کننده
.کار کردن با بتن سبک
( هبلکس ) بسیار آسان است ، مثلاً به راحتی می توان آن را ارهنموده یا میخ در آن کوبید و یا جاي پریز یا کانال عبور سیم برق و لوله آب را در آن به
وجود آورد
. علاوه بر این بتن سبک در مقابل آتش بسیار مقاوم است و کلیه شرایط سلامتمحیط زیست را دارا می باشد
.با توجه به آیین نامه جدید محاسبه ایمنی ساختمان ها در برابر زلزله ، بکارگیري مصالح
سبک وزن راه حل مناسب و با صرفه در جهت افزایش ایمنی ساختمان می باشد و بلوك
هاي بتن سبک
( هبلکس ) تأمین کننده این مزیت فنّی است .یک متر مکعب بلوك هبلکس حدود
600 کیلوگرم وزن دارد که برابر 866 عدد آجر به وزن1750
کیلوگرم می باشد .60
هبلکس مطابق با 46 عدد آجر است ، در *25* به عبارت دیگر یک عدد بلوك 20حالیکه وزن آن برابر وزن
10 عدد آجر بوده و یک کارگر به راحتی می تواند آنرا حملنماید و سریعاً نیز نصب می گردد
.در ضمن ملات مصرفی برابر
25 % ملات مورد نیاز براي اجراي همان دیوار با آجر بوده و بهدرصد سیمان کمتري نیز دز ملات نیاز دارد
. به عنوان مثال چنانچه براي اجراي یک دیوار باآجر به یک صد کیلوگرم سیمان نیاز باشد همان دیوار در صورت استفاده از بلوك هاي
هبلکس
15 کیلوگرم سیمان مصرف می کند .3
متر مکعبی بسته بندي / همچنین بار گیري و حمل بلوك هاي هبلکس که در قالب هاي 15می شوند با استفاده از جرثقیل فکی و تریلی کفی به راحتی و اقتصادي تر انجام میگیرد
.28
متر مکعب را حمل می نماید . / یک تریلی 9 پالت بزرگ برابر 35هبلکس
= عایق گرما ، سرما ، صدا و مقاوم در برابر زلزله و ...هبلکس
= صرفه جویی در آهن یا آرماتور ، زمان اجرا ، ملات مصرفی ، دستمزد وهبلکس
= چسبندگی قابل توجه با ملات سیمان و ماسه و گچ و خاك به موجبگواهی وزارت مسکن و شهر سازي
.مزایاي فنّی
:سبکی وزن باعث اقتصادي شدن ساختمان به جهت کم شدن مصرف مصالح سازه اي همانند
تیرآهن و بتن سنگین در اسکلت ساختمان می شود
.پایین بودن ضریب انتقال حرارت باعثکم شدن حجم تاسیسات و کم شدن مصرف سوخت درساختمان می شود
سبکی وزن کلی ساختمان باعث کم شدن ریسک خرابی ساختمان در اثر امواج
زلزله می شود چرا که کمانش سازه اي دراثرارتعاشات در بارهاي جانبی با وزن
ساختمان نسبت مستقیم دارند
. همچنین در اثر تخریب احتمالی ساختمان و کم شدن وزنآوارفروریخته باعث کم شدن تلفات میشود
.1
کاهش می / 1 تا 4 / هزینه اجرا ( بنایی ) ساختمان به دلیل بزرگی و سبکی ابعاد بلوکها 3یابد
.هزینه مصرف مواد اولیه در ملات اتصال دهنده ردیف بلوکها و ملات پلاستر اولیه و نهایی
دیوارها کاهش می یابد
.عموما به دلیل داشتن بافت متخلخل و توپر کارهایی مانند اره کردن ، میخ کوبی ،شیارزنی در
آنها به راحتی انجام می شود
.مقاومت در برابر آتش ، یخ زدگی ، دیرپایی ، عا یق صدایی بتن هاي سبک در بین مصالح
ساختمانی منحصربه فرد است
.مزایاي اجرائی
:با توجه به ابعاد و سبکی و راحتی نصب بلوك هاي هبلکس در همه ضخامت ها ، سرعت
اجرا ي هبلکس نسبت به سایر مصالح به
3 برابر بالغ می گردد .مزایاي اقتصادي
:پروژه هاي ساختمانی با استفاده از بلوك هاي هبلکس با در نظر گرفتن سرعت اجرا ، به
دستمزد کمتري احتیاج دارد و همچنین استفاده از هبلکس به سبب مصرف ملات کمتر و نیز
کاهش بارهاي وارده به سازه به دلیل وزن کم دیوار ها که موجب کاهش ابعاد سازه می شود
، صرفه جویی قابل ملاحظه اي را در هزینه مصالح مصرفی موجب می گردد
.به علاوه در مقایسه میان مصالح سنتی و هبلکس اقلام زیر نیز ارقام توجه اي را تشکیل می
دهند
:سرعت زیاد آجر چینی با هبلکس ، سرعت زیاد کارهاي تأسیساتی ، کاهش مقاطع
ساختمانی به هنگام محاسبه و صرفه جویی قابل ملاحظه در سازه هاي فلزي و ب تنی
. بهعلاوه استفاده از هبلکس موجب صرفه جویی چشمگیري در انرژي براي سرمایش و
گرمایش ساختمان بعد از احداث می شود
.همچنین ضایعات هبلکس کلّا به عنوان پوکهمورد استفاده قرار می گیرد در حالیکه ضایعات زیاد آجر عملاً بلا استفاده می ماند
.دستورات العمل اجرایی
:1 )
کادر اجرایی :کارکردن با هبلکس نیاز به تخصص خاصی ندارد با توج
ه به ابعاد و سهولت کار با هبلکس ،سرعت اجرا نیز نسبت به آجر نیز نسبت به آجر سفال تا دو الی سه برابر افزایش می یابد
.2 )
ملات مورد نیاز :همان ماسه و سیمان می باشد و با توجه اینکه بلوك هاي هبلکس یک نوع بتن سبک می
باشد و هم گونی کاملی با ملات ماسه سیمان دارد می توان نسبت ترکیب را به پنج یا شش
به یک تبدیل و در مصرف سیمان صرفه جویی بیشتري نمود ، در مواردي که تیغه بندي
هاي مورد اجرا با آب و رطوبت سر کاري نداشته باشند
( مثل دیوار اتاق خواب ، کار، ...)می توان از ملات گچ و خاك
( به لحاظ صرفه جویی اقتصادي ) نیز استفاده نمود .3 )
جذب آب :با توجه به ابعاد و متخلخل بودن بلوك هاي هبلکس ، نم و رطوبت توسط این بلوك
ها منتقل نمی شود
. در عین این که این بلوك ها نم و رطوبت را نسبت به مصالحمشابه جذب می کند ، لذا در زمان استفاده از این بلوك باید نکات زیر را رعایت نمود
اولاً
: قبل از اجرا بلوك ها باید کاملاً خیس نمود .ثانیاً
: ملات مصرفی را نیز باید با رقّت بیشتري تهیه نمود .ثالثاً
: بعد از اجرا در صورت امکان به دیوارها آب داده شود .4 )
اندود گچ و خاك :با توج
ه به سطح صاف و صیقلی هبلکس نسبت به سایر مصالح در صورت اجراي ص حیحدیوار ها به اندو دي بیش از
1 الی 2 سانتیمتر نیاز نخواهد بود(
یعنی در هر طرف نیم الی یک سانت ).
اين وبلاگ جهت درج مطالب و تحقيق هاي دانشجويان درس آزمايشگاه بتن دانشكده فني مشهد(شهيد محمد منتظري) تشكيل شده است.